Bazı Formlar Hatırlanır.
Bazı Formlar Hatırlanır.
Kybele, bir fincandan önce sezgisel olarak şekillenen bir hikâye.
İstanbul'da ilkbaharın gelişi, her yıl Boğaz boyunca açan erguvanlarla yeniden hissedilir. Kısa ömürlü ama unutulmaz bu renk, yıllardır belleğimde aynı duyguyu uyandırıyor; doğanın sessiz ama kararlı yenilenişini.
Kybele’nin yolculuğu da tam burada başladı. İlk niyetim, erguvan çiçeğinin katmanlı yapısından ilham alan yumuşak, organik bir form oluşturmaktı. Çizimler ilerledikçe, tasarım kendi yönünü bulmaya başladı. Çiçeğin kıvrımları zamanla başka bir silueti çağırıyordu. Bunu planlamamıştım. Aramadım da. Form, kendi hafızasını yavaşça ortaya çıkardı.
Bir süre sonra önümde duran figürün, Anadolu'nun en eski simgelerinden biri olan Ana Tanrıça Kybele'yi anımsattığını fark ettim.
Belki bunun nedeni, çocukluğumun büyük bölümünü arkeolog bir babanın anlattığı hikâyelerle geçirmiş olmamdır. Kazı alanları, müzeler, taşın içine işlenmiş binlerce yıllık izler… İnsan fark etmese de, kültürel hafıza sessizce birikir. Ve bazen tasarım masasında, düşünceden çok sezgiyle yeniden görünür olur.
Anadolu'nun Ana Tanrıça figürleri doğurganlığın, üretkenliğin ve yaşamın sürekliliğinin sembolleridir. Onlar yalnızca geçmişe ait imgeler değil; insanın doğayla kurduğu ilişkinin zamansız bir ifadesidir. Kybele de bu sembolü yeniden üretmeye çalışmıyor. Daha çok, onun taşıdığı hissi bugünün diliyle yeniden hatırlıyor.
Bu nedenle fincanın deneyimi yalnızca görsel değil, dokunsaldır da.
Yuvarlak gövdesi avucun içine doğal biçimde oturur. Elde tutulduğunda, sert bir objeden çok sarılmak istenen küçük bir forma dönüşür. Bir fincanın günlük kullanımda kurduğu ilişkinin yalnızca içindeki içecekle değil, onu tutuş biçimiyle de şekillendiğine inanıyorum.
Bu hissi mümkün kılabilmek için uzun süre çift cidarlı porselen üzerine çalıştım. İnce duvarlar arasında dengeli bir boşluk oluşturmak, bunu tamamen el üretimiyle sürdürülebilir hâle getirmek, beklediğimden çok daha uzun bir araştırma ve üretim süreci gerektirdi. Sonunda geliştirilen yöntem, Limoges porseleninin inceliğini korurken onu gündelik kullanım için daha konforlu bir yapıya dönüştürdü.
Çift cidarlı yapı, içeceğin sıcaklığını daha uzun süre korurken dış yüzeyin serin kalmasını sağlıyor. Böylece kulpa ihtiyaç duymadan rahatça elde tutulabiliyor. Hafifliği günlük kullanımı kolaylaştırırken, dayanıklı yapısı uzun yıllar eşlik etmeye hazırlanıyor. İç yüzeydeki şeffaf sır ise kahvenin ya da çayın aromasını değiştirmeden olduğu gibi bırakıyor. Türk kahvesi ve espresso için tasarlanan 75 ml hacmi, sıcak ya da soğuk pek çok içeceğe de aynı doğallıkla uyum sağlıyor.
Bazı objeler yalnızca bir işleve sahip değildir.
Günün ilk kahvesini, kısa bir molayı ya da paylaşılan sessizliği de taşırlar.
Kybele, tam da bunun için tasarlandı.
Bir fincandan çok, ritüellere eşlik eden küçük bir hatırlatma olarak...